Verschil SDS, SDS-plus en SDS-max: welke boor past in welke machine?

Je staat bij de bus met een nieuwe boorhamer en een doos boren die net niet past. Of je zoekt “sds boor” en krijgt drie varianten voorgeschoteld. SDS, SDS-plus en SDS-max klinken als drie smaken van hetzelfde, maar in de praktijk zijn het twee aansluitingen die niet op elkaar passen — en één naam die eigenlijk niet meer bestaat. In dit artikel leggen we uit wat het verschil is, hoe je ziet welke je hebt en wanneer je welke kiest.

Kort antwoord

SDS en SDS-plus zijn hetzelfde. Wat vroeger “SDS” heette, is sinds de jaren negentig doorontwikkeld tot SDS-plus; elke boorhamer die je nu koopt met een “SDS”-opname, heeft SDS-plus. SDS-max is een andere, dikkere aansluiting voor zware boorhamers en breekhamers. Een SDS-plus boor past niet in een SDS-max machine en andersom, ook niet met een adapter die je serieus wilt gebruiken.

Wat betekent SDS?

SDS komt van het Duitse Steck-Dreh-Sitz (insteken, draaien, vastzitten), een systeem dat Bosch in 1975 ontwikkelde. Het idee: een boor met groeven in de schacht die je zonder boorkop en zonder sleutel in de machine schuift. De groeven nemen de draaibeweging over, en omdat de boor een paar millimeter heen en weer kan schuiven, komt de slagenergie van de hamer direct op de boor — niet via een boorkop die alles afremt. Daarom boort een boorhamer met SDS-boor zoveel sneller in beton dan een klopboormachine met gewone boor.

SDS-plus: de standaard voor dagelijks werk

SDS-plus heeft een schacht van 10 mm met vier groeven: twee open en twee gesloten. Je vindt hem op vrijwel elke boorhamer tot ongeveer 4 kg van Bosch, Makita, Hilti, DeWalt, Metabo en Milwaukee. Het bereik loopt van 4 tot zo’n 30 mm boordiameter, met de sweet spot tussen 6 en 16 mm: pluggaten, ankers, doorvoeren voor kabel en leidingwerk.

Omdat SDS-plus de standaard is, zijn de boren goedkoop en overal leverbaar. Onze SDS-plus hamerboren leveren we per 10 stuks, zodat je een doos in de bus hebt liggen in plaats van één losse boor die na een week kwijt is.

SDS-max: voor zware boorhamers en grote diameters

SDS-max heeft een schacht van 18 mm met vijf groeven en is bedoeld voor boorhamers vanaf circa 5 kg en breekhamers. De dikkere schacht kan veel meer slagenergie aan, en dat heb je nodig voor diameters van 12 tot 50 mm en meer: doorvoeren voor riolering, ankergaten voor staalconstructies, boringen in dik gewapend beton en sloopwerk met beitels.

Een SDS-max hamerboor is duurder dan SDS-plus, maar boort in zwaar werk sneller en gaat langer mee, omdat machine en boor op elkaar zijn afgestemd. Gebruik je een SDS-plus machine voor gaten boven de 25 mm, dan werk je hem op termijn kapot.

SDS-plus of SDS-max: de verschillen op een rij

	SDS-plus	SDS-max
Schachtdiameter	10 mm	18 mm
Aantal groeven	4	5
Machinegewicht	tot ± 4 kg	vanaf ± 5 kg
Boordiameter	4 – 30 mm	12 – 50+ mm
Typisch werk	pluggaten, ankers, kleine doorvoeren	grote doorvoeren, zware ankers, sloop
Beitels	lichte hak- en breekklussen	breekhamerwerk
Past op elkaar?	Nee

Hoe zie ik welke aansluiting mijn machine heeft?

Kijk naar de opname aan de voorkant van de boorhamer. Past er een potlood (±10 mm) net in, dan is het SDS-plus. Is de opening duidelijk groter (18 mm, ongeveer een duim), dan is het SDS-max. Het staat ook bijna altijd op het typeplaatje of in de productnaam: Bosch GBH 2-26 is SDS-plus, een GBH 5-40 is SDS-max. Twijfel je nog? Meet de schacht van een boor die er wél in past: 10 mm of 18 mm.

Past een SDS-plus boor in een SDS boormachine?

Ja. “SDS boormachine” en “SDS-plus boormachine” zijn dezelfde machine; de toevoeging -plus wordt vaak weggelaten. Alleen bij hele oude machines (vóór 1990) kan de opname afwijken, maar die kom je in de praktijk niet meer tegen.

Kan ik een adapter gebruiken?

Er bestaan adapters van SDS-max naar SDS-plus, zodat je kleine boren in een zware machine kunt gebruiken. Dat werkt voor een enkel gat, maar de slagenergie van een SDS-max machine is te groot voor een SDS-plus boor: de boor breekt of de adapter slaat kapot. Andersom (SDS-plus machine met SDS-max boor) bestaat niet, omdat de machine de energie niet kan leveren. Wie beide diameters regelmatig boort, heeft gewoon twee machines nodig.

Waarom een 4-snijder?

Los van de aansluiting is de kop van de boor bepalend voor hoe lang hij meegaat. Een standaard hamerboor heeft twee snijkanten; een 4-snijder heeft er vier. Dat geeft drie voordelen: de boor loopt ronder (minder trilling, strakker gat), het boorsel wordt beter afgevoerd en de boor blijft niet hangen als hij wapeningsijzer raakt. In gewapend beton is dat het verschil tussen een boor die een week meegaat en een boor die een maand meegaat. Alle SDS-plus en SDS-max hamerboren van TOM. zijn 4-snijders.

En beitels?

Beitels gebruiken dezelfde aansluiting als boren. Een SDS-plus beitel is prima voor het verwijderen van tegels, pleisterwerk en kleine sparingen — zet de boorhamer op de hakstand (de meeste 3-standen machines hebben die). Voor echt sloopwerk, zoals een muur eruit halen of een vloer opbreken, wil je een SDS-max breekhamer met bijpassende beitels.

Welke moet ik kopen?

• Installateur, elektricien, monteur: SDS-plus. Je boort vooral 6–16 mm voor pluggen, beugels en kabeldoorvoeren.
• Sloop, betonboorwerk, grote doorvoeren: SDS-max erbij. Vanaf 25 mm diameter of bij dagelijks hakwerk verdient hij zichzelf snel terug.
• Allebei af en toe: begin met SDS-plus en huur of leen een SDS-max voor de incidentele grote klus.

Veelgestelde vragen

Is SDS hetzelfde als SDS-plus?

Ja. SDS-plus is de doorontwikkelde versie van het originele SDS-systeem en is al decennia de standaard. Als een machine “SDS” zegt, bedoelt hij SDS-plus.

Wat is het verschil tussen SDS-plus en SDS-max?

De schachtdikte (10 mm tegenover 18 mm) en het bijbehorende machinegewicht en boorbereik. SDS-plus voor dagelijks werk tot 30 mm, SDS-max voor zware machines en grote diameters.

Past een SDS-plus boor in een SDS-max machine?

Niet rechtstreeks. Met een adapter kan het voor incidenteel gebruik, maar de boor is niet gebouwd voor de slagenergie van een SDS-max machine.

Welke boor voor gewapend beton?

Een 4-snijder hamerboor, in SDS-plus of SDS-max afhankelijk van je machine. De vier snijkanten voorkomen dat de boor klemt op wapening.

Weet je niet zeker welke boor bij jouw machine of ondergrond hoort? Bel 0320 – 22 33 22 of app ons, dan denken we mee. Dat scheelt vaak meer dan een korting.